.: KİTAPLAR :. Dönemsonu Uygulamaları  İçindekiler :
ÖZET İÇİNDEKİLER
I. BÖLÜM
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ ÖNCESİNDE YAPILACAK İŞLEMLER 1
II. BÖLÜM
YIL SONU SAYIMLARI VE YAPILMASI ZORUNLU OLAN
ENVANTER İŞLEMLERİ 25
III. BÖLÜM
MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİ 137
IV. BÖLÜM
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 341
V. BÖLÜM
DÖNEM BAŞI İŞLEMLERİ 387
VI. BÖLÜM
MALİ RAPORLAMA 403
VII. BÖLÜM
DÖNEM SONUNDA YAPILACAK TAŞINIR İŞLEMLERİ 463
VIII. BÖLÜM
YÖNETİM DÖNEMİ 479
IX. BÖLÜM
ÖRNEK MONOGRAFİLER 501
X. BÖLÜM
DENEME SINAVI 525
XI. BÖLÜM
OKUMA PARÇASI DEVLET MUHASEBESİ 551
XII. BÖLÜM
TEKDÜZEN HESAP PLANI UYGULANAN BİRİMLERDE
DÖNEM SONU MUHASEBE UYGULAMALARI 595
KAYNAKLAR 655
İÇİNDEKİLER
I. BÖLÜM
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ ÖNCESİNDE YAPILACAK İŞLEMLER
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ ÖNCESİNDE YAPILACAK İŞLEMLER 5
A- YAPILAN HATALARIN DÜZELTİLMESİ 5
1. Genel Olarak 5
2. Hesap Bakiyelerinin Kontrol Edilerek Hataların Düzeltilmesi 7
3. Yansıtma Hesaplarında Yapılan Hataların Düzeltilmesi 8
4. Tertip Kullanılması Gerektiği Halde Kullanılmayan Hesapların Düzeltilmesi 9
5. Yardımcı Defter - Yevmiye Defteri - Mizan Eşitliğinin Sağlanması 10
6. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanımında Yapılan Hataların Düzeltilmesi 10
7. Ödenek Hesaplarının Kullanımında ve Bütçenin Muhasebeleştirilmesinde Yapılan Hataların Düzeltilmesi 11
B- DÖNEM SONU İŞLEMLERİ ÖNCESİNDE YAPILMASI ZORUNLU OLAN GÜN SONU, HAFTA SONU VE AY SONU İŞLEMLERİ 13
1. Gün Sonu İşlemleri 14
2. Haftanın Belirli Günlerinde Yapılması Gereken İşlemler 14
3. Ay sonu işlemleri 15
C- ENVANTER İŞLEMLERİNİN TAMAMLANMASI 15
1. Zorunlu Envanter 16
2. İhtiyari Envanter 17
II. BÖLÜM
YIL SONU SAYIMLARI VE YAPILMASI ZORUNLU OLAN ENVANTER İŞLEMLERİ
YIL SONU SAYIMLARI VE YAPILMASI ZORUNLU OLAN ENVANTER İŞLEMLERİ 29
A- MUHASEBE BİRİMLERİNDE BULUNAN DEĞERLERİN YILSONU SAYIMLARI 29
1. Sayımı Yapılacak Değerler 29
2. Sayım Kurulları 29
3. Sayımlarda Kullanılacak Tutanaklar 29
B- SAYIMLAR SONUCUNDA YAPILACAK ENVANTER ÇALIŞMALARI 34
Kasa Hesabı, Kasa Sayımı ve Kasa Hesabına İlişkin Envanter Çalışmaları 34
a) Kasadan Yapılacak Ödemeler ve Düzenlenecek Belgeler 35
b) Kasa Tahsilatının Bankaya Yatırılması 35
c) Veznedarın Kasa İhtiyacı İçin Bankadan Alacağı Paralar 36
d) Tahsilat / Tahakkuk bordrosu 37
e) Alındılar 38
i- Alındı belgesi 38
ii- Vergi dairesi alındısı 38
iii- Mahsup alındısı 39
f) Kasaların Kapanması, Kontrolü, Sayımı ve Mevcudunun Müşterek Muhafaza Altına Alınması 39
i- Genel olarak 39
ii- Kasaların kapanması 40
iii- Kontrol görevi 40
iv- Kasanın günlük kontrolü ve kasa limiti 40
v- Kasa mevcudunun müşterek muhafazaya alınması 41
vi- Vezne ve ambarların kontrolü 41
g) Belgelerin Muhasebe Servisine Verilmesi 42
h) Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin Görevlendirilmesi, Mutemetlerce Tahsil Olunacak Paralar, Düzenlenecek Alındı, Defter ve Belgeler 42
i- Genel olarak 42
ii- Muhasebe yetkilisi mutemetlerinden kefalet aidatı kesilmesi ve teminat alınması 43
iii- Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin yetki ve sorumlulukları 43
iv- Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil olunan paralar ve teslim alınan değerler için düzenlenecek alındılar 44
v- Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tutulacak defterler 45
vi- Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsildar ve icra memurları tahsilat bordrosu düzenlenmesi 46
vii- Muhasebe yetkilisi mutemetlerince yapılacak ay sonu ve yıl sonu işlemleri 46
viii- Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin hesaplarını başka mutemede devri 47
ix- Muhasebe yetkilisi mutemetlerinin yetkisiz tahsil ve ödemede bulunması kamu zararına sebebiyet vermesi ve mutemetlik görevlerine son verilmesi 48
ı) Kasa Hesabının İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 48
2. Alınan Çekler Hesabı, Alınan Çeklerin Sayımı ve Alınan Çekler Hesabına İlişkin Envanter Çalışmaları 64
a) Çeklerin Kabul Edilmesi ve Alındı Düzenlenmesi 65
b) Karşılıksız Çıkan Çeklerle İlgili Yapılacak İşlemler 65
c) Alınan Çekler Hesabın İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 69
3. Banka Hesabı ve Banka Hesabına İlişkin Envanter Çalışmaları 75
a) Bankaya Yapılan Teslimat ve Bankaca Muhasebe Birimleri Adına Yapılacak Tahsilat 75
b) Banka Hesap Özet Cetveli 76
c) Banka Hesabının İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 77
4. Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesap Grubu, Bu Grupta İzlenen Değerlerin Sayımı ve Bu Grupta Yer Alan Hesaplara İlişkin Envanter Çalışmaları 91
a) Menkul Kıymet ve Varlık Çeşitleri 91
b) Menkul Kıymet ve Varlıkların Alınması, Saklanması veya Verilmesi 92
c) Tahvil veya Bonoların Faiz Kuponları 92
d) Hazine Malı Menkul Kıymetlerin Gönderilmesi 92
e) Menkul Kıymet ve Varlıklar Hesap Grubundaki Hesapların İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 93
5. Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesap Grubu, Bu Grupta İzlenen Değerlerin Sayımı ve Bu Grupta Yer Alan Hesaplara İlişkin Envanter Çalışmaları 112
a) Teminat Olarak Teslim Edilen Değerlerin Alınması, İadesi ve Düzenlenecek Belgeler 112
b) Muhasebe Birimlerince Teminat Olarak Teslim Edilen Değerlerin İncelenmesi 113
i- 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca alınan teminat mektupları 113
ii- Vergi kanunları uyarınca alınan teminat mektupları 114
iii- Gümrük mevzuatı uyarınca alınan teminat mektupları ve garanti mektupları ile şahsi kefalete ilişkin belgeler 114
c) Kişilere Ait Menkul Kıymetlerin Çeşitleri 115
d) Kişilere Ait Menkul Kıymetlerin Alınması, Saklanması veya Geri Verilmesi 115
e) Tahvillerin Faiz Kuponları 116
f) Nakit Dışı Teminat ve Kişilere Ait Menkul Kıymet Hesap Grubundaki Hesapların İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 116
6. Değerli Kağıt Hesapları, Bu Hesapların Sayımı ve Bu Hesaplara İlişkin Envanter Çalışmaları 129
a) Genel Olarak Değerli Kağıt Hesapları 129
b) Değerli Kağıt Kolilerinin Teslim Alınması ve Kayıt Şekli 129
c) Değerli Kağıt Hesaplarının İşleyişine ve Envanterine İlişkin Örnekler 130
III. BÖLÜM
MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİ
MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİ 145
A-GENEL OLARAK 145
B- MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİ 146
C- BİLANÇO HESAPLARINA İLİŞKİN ENVANTER KAYITLARI 146
I- HAZIR DEĞERLERE AİT ENVANTER KAYITLARI 146
1. 104- Proje Özel Hesabı 147
2. 105- Döviz Hesabı 150
3. 106- Döviz Gönderme Emirleri Hesabı 153
4. 107- Elçilik ve Konsolosluk Nezdindeki Paralar Hesabı 154
5. 108- Diğer Hazır Değerler Hesabı 156
6. 109- Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 157
II- FAALİYET ALACAKLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 159
1. 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabı 159
2. 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 161
3. 122 Gelirlerden Tecilli Ve Tehirli Alacaklar Hesabı 164
4. 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 165
5. 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı 166
6. 220- Gelirlerden Alacaklar Hesabı 169
7. 222- Gelirlerden Tecilli Ve Tehirli Alacaklar Hesabı 170
8. 227- Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı 170
III- KURUM ALACAKLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 172
1. 130- Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı 172
2. 131- Para Piyasası Nakit İşlemleri Alacakları Hesabı 174
3. 132- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı 175
4. 137- Takipteki Kurum Alacakları Hesabı 178
5. 138- Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı Hesabı (-) 178
6. 139- Diğer Kurum Alacakları Hesabı 179
7. 230- Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı 179
8. 232- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı 180
9. 239- Diğer Kurum Alacakları Hesabı 182
IV- DİĞER ALACAKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 183
1. 140- Kişilerden Alacaklar Hesabı 183
V- STOKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 191
1. 150- İlk Madde ve Malzeme Hesabı 191
2. 151- Yarı Mamuller - Üretim Hesabı 193
3. 152- Mamuller Hesabı 194
4. 153- Ticari Mallar Hesabı 195
5. 155- Atölyeler Hesabı 196
6. 157- Diğer Stoklar Hesabı 197
7. 158- Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-) 198
VI- ÖN ÖDEMELERE AİT ENVANTER KAYITLARI 200
1. 160- İş Avans Ve Kredileri Hesabı 200
2. 161- Personel Avansları Hesabı 203
3. 162- Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı 206
4. 164- Akreditifler Hesabı 207
5. 165- Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı 207
6. 166- Proje Özel Hesabından Verilen Avans ve Akreditifler Hesabı 209
7. 167- Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Avans ve Akreditifleri Hesabı 210
VII- DÖNEM AYRICI HESAPLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 212
1. 180- Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı 212
2. 181- Gelir Tahakkukları Hesabı 213
3. 280- Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı 213
4. 281- Gelir Tahakkukları Hesabı 215
5. 380- Gelecek Aylara Ait Gelirler Hesabı 215
6. 381- Gider Tahakkukları Hesabı 216
7. 480- Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı 217
8. 481- Gider Tahakkukları Hesabı 218
VIII- DİĞER DÖNEN VARLIKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 219
1. 190- Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı 219
2. 190- İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabı 221
3. 194- Teyitsiz Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Hesabı 221
4. 197- Sayım Noksanları Hesabı 222
5. 198- Diğer Çeşitli Dönen Varlıklar Hesabı 224
IX- MALİ DURAN VARLIKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 225
1. 240 Malî Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 225
2. 241- Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 226
3. 242- Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 227
4. 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı (-) 228
5. 248 Diğer Malî Duran Varlıklar Hesabı 229
X- MADDİ DURAN VARLIKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 230
1. 250- Arazi ve Arsalar Hesabı 230
2. 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 232
3. 252- Binalar Hesabı 233
4. 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 234
5. 254- Taşıtlar Hesabı 235
6. 255- Demirbaşlar Hesabı 238
7. 256- Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 241
8. 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı 242
9. 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 244
10. 259- Yatırım Avansları Hesabı 246
XI- MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 247
1. 260- Haklar Hesabı 247
2. 263- Araştırma Ve Geliştirme Giderleri Hesabı 248
3. 264- Özel Maliyetler Hesabı 249
4. 267- Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı 249
5. 268- Birikmiş Amortismanlar Hesabı 250
XII- DİĞER DURAN VARLIKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 252
1. 293 Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar Hesabı 252
2. 294- Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı 253
3. 297- Diğer Çeşitli Duran Varlıklar Hesabı 255
4. 299- Birikmiş Amortismanlar Hesabı 255
XIII- İÇ MALİ BORÇLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 257
1. 302- Para Piyasası Nakit İşlemleri Borçları Hesabı 257
2. 303- Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı 258
3. 304- Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabı 260
4. 305- Bonolar Hesabı 260
5. 309- Kısa Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı 262
6. 403- Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabı 262
7. 404- Tahviller Hesabı 263
8. 409- Uzun Vadeli Diğer İç Mali Borçlar Hesabı 266
XIV- DIŞ MALİ BORÇLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 267
1. 310- Cari Yılda Ödenecek Dış Mali Borçlar Hesabı 267
2. 410- Dış Mali Borçlar Hesabı 268
XV- FAALİYET BORÇLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 271
1. 320- Bütçe Emanetleri Hesabı 271
2. 322- Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı 273
3. 323- Bütçeleştirilmiş Borçlar Hesabı 274
4. 329-Diğer Çeşitli Borçlar Hesabı 274
5. 429-Diğer Faaliyet Borçları Hesabı 275
XVI- EMANET YABANCI KAYNAKLARA AİT ENVANTER
KAYITLARI 276
1. 330- Alınan Depozito Ve Teminatlar Hesabı 276
2. 332- Okul Pansiyonları Hesabı 277
3. 333- Emanetler Hesabı 277
4. 337- Mutemetlikler Cari Hesabı 278
5. 338- Konsolosluk Cari Hesabı 278
6. 339- Risk Hesabı 279
7. 430- Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 280
8. 438- Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabı 281
XVII- ALINAN AVANSLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 282
1. 340- Alınan Sipariş Avansları Hesabı 282
2. 349- ALINAN DİĞER AVANSLAR HESABI 282
3. 440- Alınan Sipariş Avansları Hesabı 283
4. 449- Alınan Diğer Avanslar Hesabı 283
XVIII- ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERE AİT ENVANTER KAYITLARI 285
1. 360- Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 285
2. 361- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 286
3. 362- Fonlar Veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 286
4. 363- Kamu İdareleri Payları Hesabı 287
5. 368- Vadesi Geçmiş Ertelenmiş Veya Taksitlendirilmiş Vergi Ve Diğer Yükümlülükler Hesabı 288
XIX- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARINA AİT ENVANTER
KAYITLARI 290
1. 372- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 290
2. 379- Diğer Borç Ve Gider Karşılıkları Hesabı 291
3. 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 291
4. 479- Diğer Borç Ve Gider Karşılıkları Hesabı 292
XX- DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 293
1. 391- Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı 293
2. 397- Sayım Fazlaları Hesabı 293
XXI- NET DEĞERE İLİŞKİN ENVANTER KAYITLARI 295
1. 500- Net Değer Hesabı 295
XXII- DEĞER HAREKETLERİNE AİT ENVANTER KAYITLARI 297
1. 510 Nakit Hareketleri Hesabı 297
2. 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı 297
3. 512-Proje Özel Hesabından Kullanımlar Hesabı 299
4. 513-Doğrudan Dış Proje Kredi Kullanımları Bildirim Hesabı 300
5. 519-Değer Hareketleri Sonuç Hesabı 301
XXIII- YENİDEN DEĞERLEME FARKLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 303
1. 522-Yeniden Değerleme Farkları Hesabı 303
XXIV- GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 304
1. 570- Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 304
XXV- GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 306
1. 580- Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı 306
XXVI- DÖNEM FAALİYET SONUÇLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 308
1. 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 308
2. 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı 308
D- FAALİYET VE BÜTÇE HESAPLARINA AİT ENVANTER KAYITLARI 310
1. 600- Gelirler Hesabı 312
2. 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabı 316
3. 630- Giderler Hesabı 317
4. 690- Faaliyet Sonuçları Hesabı 320
5. 800- Bütçe Gelirleri Hesabı 321
6. 810- Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı 326
7. 830- Bütçe Giderleri Hesabı 327
8. 831- Ödeneğine Mahsup Edilecek Harcamalar Hesabı 329
9. 833- Bütçeden Mahsup Edilecek Ödemeler Hesabı 330
10. 834- Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı 331
11. 895- Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı 332
E- NAZIM HESAPLARA AİT ENVANTER KAYITLARI 334
1. Ödenek Hesapları 334
2. Taahhüt Hesapları 340
IV. BÖLÜM
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ
DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 345
A- GENEL OLARAK 345
B- BÜTÇE HESAPLARI İLE İLGİLİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 346
1. Genel Açıklamalar 346
2. Dönem Sonunda Bütçe Hesaplarının Kapatılması 347
3. Örnek Uygulamalar 349
C- ÖDENEK HESAPLARI İLE İLGİLİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 353
1. Genel Açıklamalar 353
2. Dönem Sonunda Ödenek Hesaplarının Kapatılması 355
3. Örnek Uygulamalar 356
D- BÜTÇE VE ÖDENEK HESAPLARI DIŞINDAKİ DİĞER HESAPLARLA İLGİLİ DÖNEM SONU İŞLEMLERİ 367
1. Duran Varlıklar Ana Hesap Grubundan Dönen Varlıklar Ana Hesap Grubuna Aktarma Kayıtları 367
2. Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grubundan Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Ana Hesap Grubuna Aktarma Kayıtları 368
3. Zamanaşımı Vb. Yönlerden Hesapların Yardımcı Hesapları Arasındaki Güncellenme Kayıtları 369
a) Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Zamanaşımı Yönünden Güncellenmesi Kayıtları 369
b) Değer Hareketleri Sonuç Hesabında Kayıtlı Tutarların Güncellenmesi Kayıtları 370
c) Yeniden Değerleme Farkları Hesabında Kayıtlı Tutarların Güncellenmesi Kayıtları 371
d) Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabında Kayıtlı Tutarların Güncellenmesi Kayıtları 371
e) Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabında Kayıtlı Tutarların Güncellenmesi Kayıtları 372
4. Değer Hareketleri Hesap Grubundaki Hesapların Bakiyelerinin Değer Hareketleri Sonuç Hesabına Aktarılması Kayıtları 372
5- Yabancı Paraya Endeksli Kıymetlerin İzlendiği Hesaplarda Değerleme Kayıtları 373
6- Yeniden Değerleme Kayıtları 374
7. Amortisman Kayıtları 375
a) Genel Olarak 375
b) Amortisman ve Tükenme Payının Muhasebeleştirilmesi 376
8. Faaliyet Hesaplarının Kapatılması ve Faaliyet Sonucunun Bilânçoyla İlişkilendirilmesi Kaydı 378
9. Kapanış Kaydı 381
V. BÖLÜM
DÖNEM BAŞI İŞLEMLERİ
DÖNEM BAŞI İŞLEMLERİ 391
1. Açılış Kaydı 391
2. Faaliyet Sonuçları Hesabının Geçmiş Yıl Faaliyet Sonuçları Hesabına Aktarılması Kaydı 391
3. Bütçenin Kaydedilmesi 392
4. Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına Kaydedilen 15 Aralık Memur Maaşlarının Bütçeleştirilmesi Kaydı 395
5. Elçilik ve Konsolosluk Nezdindeki Paraların Değerleme Kaydı 397
6. Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Kredilerin Kapatılması Kaydı 398
a) Genel Olarak 398
b) Ön Ödeme Hesaplarından Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı Aracılığıyla Mahsup Dönemine Kalabilecek Olanlar 399
c) Dönem Başında Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler İle İlgili Yapılması Gereken Muhasebe Kaydı 401
7- Dönem Sonunda Yapılmayan Kayıtların Dönem Başında Yapılması Kaydı 402
VI. BÖLÜM
MALİ RAPORLAMA
MALİ RAPORLAMA 407
A- GENEL OLARAK 407
B- KAMU MUHASEBESİ 409
1. Tanımı ve Önemi 409
2. Devlet Muhasebesi Kayıtlarında Kullanılan Yöntemler Açısından Devlet Muhasebesinin Sınıflandırılması 410
a) Nakit Esaslı Devlet Muhasebesi 411
b) Uyarlanmış Nakit Esaslı Devlet Muhasebesi 411
c) Uyarlanmış Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebesi 412
d) Tahakkuk Esaslı Devlet Muhasebesi 412
C- DEVLET MUHASEBESİNDE MALİ RAPORLAMA 414
1. Tanımı ve Önemi 414
2. Mali Raporların Hazırlanmasına Yönelik Düzenlemeler 415
3. Hazırlanacak Mali Raporlar 416
a) Mizanlar 417
b) Bilanço 421
i- Varlıklara ilişkin ilkeler 422
ii- Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler 423
iii- Öz kaynaklara ilişkin ilkeler 424
iv- Nazım hesaplara ilişkin ilkeler 425
c) Faaliyet Sonuçları Tablosu 431
d) Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu 433
e) Nakit Akım Tablosu 434
f) Mali Varlık ve Yükümlülükler Değişim Tablosu 437
g) İç Borç Değişim Tablosu 439
h) Dış Borç Değişim Tablosu 441
ı) Şarta Bağlı Varlık ve Yükümlülükler Tablosu 441
j) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 442
k) Giderlerin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu 442
l) Giderlerin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu 443
m) Giderlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 443
n) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 445
o) Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu 452
p) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu 453
r) Bütçe Giderlerinin Finansal Sınıflandırılması Tablosu 458
s) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 458
t) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu 459
D- MALİ RAPORLAMANIN HESAP VERME SORUMLULUĞU, MALİ SAYDAMLIK VE ORTA VADELİ HARCAMA PROGRAMI İLE İLİŞKİSİ 459
1. Mali Raporlama ve Hesap Verme Sorumluluğu 459
2. Mali Raporlama ve Mali Saydamlık 460
3. Mali Raporlama ve Orta Vadeli Harcama Programı 461
VII. BÖLÜM
DÖNEM SONUNDA YAPILACAK TAŞINIR İŞLEMLERİ
A- TAŞINIR GİRİŞ VE ÇIKIŞ İŞLEMLERİNİN MUHASEBE BİRİMİNE BİLDİRİLMESİ VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ 467
1. Genel Olarak 467
2. Giriş ve Çıkış Kayıtları İçin Düzenlenen TİF’lerin Muhasebe Birimlerine Gönderilmesindeki Esaslar 467
3. Envanteri Yapılan Taşınırların Muhasebe Birimine Bildirilmesi 470
a) Genel Olarak 470
b) Envanter işlemlerinin yapılmasında dikkat edilmesi gereken hususlar; 470
c) Envanter Sayımda Bulunanların İlgili Defterlere ve Muhasebe Hesaplarına Kaydedilmesine İlişkin Olarak Sırasıyla Yapılması Gereken İşlemler 472
B- TAŞINIRLARIN YILSONU SAYIMI VE SAYIM SONRASI YAPILACAK İŞLEMLER 473
1. Genel Olarak 473
2. Sayım Kurulları 473
3. Taşınır Mal Yönetmeliğine Göre Sayım İşlemleri ve Düzenlenecek Belgeler 474
C- HARCAMA BİRİMİ VE AMBARLARIN KODLANMASI VE SAYIŞTAYA BİLDİRİLMESİ 475
D- TAŞINIR YÖNETİM HESABI 476
1. Genel Olarak 476
2. Taşınır Yönetim Hesabının Hazırlanması 476
VIII. BÖLÜM
YÖNETİM DÖNEMİA- GENEL OLARAK 483
B- YÖNETİM DÖNEMİ 484
1. Giriş 484
2. Yönetim Dönemi Hesabı 484
3. Yönetim Dönemi Hesabı Dosyası 484
a) Yevmiye Defteri 485
b) Mizan Cetveli 485
c) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 486
d) Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu 487
e) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu 488
f) Bütçe Giderlerinin Finansal Sınıflandırılması Tablosu 489
g) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu 490
h) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu 491
ı) Bütçe Gelirleri Tahakkuk Artıklarından Zamanaşımına Uğramış Olanlara İlişkin Ayrıntı Cetveli 491
j) Sayıştay İlamları Cetveli 492
k) Yönetim Döneminde Görev Yapan Muhasebe Yetkililerine Ait Liste 493
C- AYLIK HESAP BELGELERİ 498
IX. BÖLÜM
ÖRNEK MONOGRAFİLER
A- MAHALLİ İDARELER DÖNEMSONU İŞLEMLERİNİ GÖSTERİR ÖRNEK MONOGRAFİ 505
Dönem sonu işlemleri: 509
B- ÖZEL BÜTÇELİ İDARELERİN DÖNEMSONU İŞLEMLERİNİ GÖSTERİR ÖRNEK MONOGRAFİ 515
X. BÖLÜMDENEME SINAVI 527
XI. BÖLÜM
OKUMA PARÇASI DEVLET MUHASEBESİ 553
XII. BÖLÜM
TEKDÜZEN HESAP PLANI UYGULANAN BİRİMLERDE DÖNEM SONU MUHASEBE UYGULAMALARI
A- GENEL AÇIKLAMA 599
B- ENVANTER 600
C- DEĞERLEME 601
D- FİİLİ SAYIM SONUÇLARININ KAYITLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 601
E- AKTİF VE PASİF HESAPLARIN DEĞERLEMESİ KAYITLARI 603
1. 100 - Kasa Hesabı 604
2. 101 Alınan Çekler Hesabı 604
3. 102 Bankalar Hesabı 604
4. 103 - Verilen Çekler Hesabı 605
5. 110 118 Menkul Kıymetler Hesap Grubu 605
6. 120 Alıcılar Hesabı 606
7. 121 - Senetli Alacaklar Hesabı 607
8. 150-159 - Stok Hesapları Grubu 608
9. 250 259 - Duran Varlıklara İlişkin Dönem Sonu İşlemleri 610
a) Genel Olarak 610
b) Envanter ve Dönem Sonu İşlemleri 611
c) Amortismanların Muhasebe Kaydı 611
d) Finansman Giderlerinin Sabit Kıymetlerin Maliyetine Eklenmesi 612
10. 300 - Banka Kredileri Hesabı 620
11. 321 - Borç Senetleri Hesabı 620
F- YENİLEME FONU UYGULAMASI 621
G- YATIRIM İNDİRİMİ UYGULAMASI 622
1. Genel Olarak 622
2. Yatırım İndirimi Hesaplanamayacak Kıymetler 623
3. Yatırım İndiriminin Uygulanma Sırası 623
4. İktisadi Kıymetlerin Elden Çıkarılması 623
5. Yatırım İndiriminde Endeksleme Uygulaması 624
H- KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER 624
I- GELİR TABLOSU HESAPLARI 625
1. Genel Olarak 625
2. 7/A Seçeneğinde Maliyet Hesaplarının Gelir Tablosu ve Bilânçoya Yansıması 627
J- DÖNEM SONUNDA DÜZENLENEN MALİ TABLOLAR 630
1. Bilanço: 630
a) Genel Açıklamalar 630
b) Bilanço İlkeleri 631
c) Varlıklara İlişkin İlkeler 631
d) Yabancı Kaynaklara İlişkin İlkeler 632
e) Özkaynaklara İlişkin İlkeler 633
f) Bilanço Dipnotları 634
2. Gelir Tablosu 637
a) Genel Olarak 637
b) Gelir Tablosu İlkeleri 638
c) Gelir Tablosu Dipnotları 639
d) Gelir Tablosunun Bölümleri 640
3. Kâr Dağıtım Tablosu 643
a) Genel Olarak 643
b) Dönem Kârının Dağıtımı 644
c) Yedeklerden Dağıtım 645
4. Satışların Maliyeti Tablosu 645
5. Fon Akım Tablosu 646
a) Genel Olarak 646
b) Fon Akım Tabloları Düzenleme Kuralları 647
c) Fon Akım Tablolarının Biçimsel Yapısı 648
6. Nakit Akım Tablosu 649
7. Özkaynaklar Değişim Tablosu 652
a) Genel Olarak 652
b) Özkaynaklar Değişim Tablosu'nun Düzenlenme Kuralları 652
c) Özkaynaklar Değişim Tablosunun Biçimsel Yapısı 653
d) Tabloda Yeralan Kalemlere İlişkin Açıklamalar 653 Önsöz :
ÖN SÖZ
Ülkemizde kamu mali yönetim sistemi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunuyla yeniden düzenlenmiştir. Kanun, Genel Yönetim kapsamındaki kamu idarelerince kamu kaynaklarının elde edilmesi, kullanılması, faaliyetlerin kaydedilip raporlanması ve uygulama sonuçlarının denetimi konularında ortak esaslar getirmiştir. Yeni kamu mali yönetim anlayışı çerçevesinde, elde edilen kamu kaynakları ve bu kaynaklarının nasıl kullanıldığı saydamlık ve hesap verme sorumluluğunun sağlanmasında önem taşımaktadır.
Ülkemizde, kamu muhasebesi alanında büyük bir dönüşüm yaşanmaktadır. 1995 Yılında Kamu Mali Yönetim Projesi kapsamında kamu muhasebesi ile ilgili detaylı bir çalışma başlatılmıştır. 1050 sayılı Kanunun 49 uncu maddesine istinaden kurulan döner sermayeli işletmeler için tam tahakkuk esasına dayalı Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe Yönetmeliği Maliye Bakanlığınca hazırlanarak 1999 yılında uygulamaya koyulmuştur. Ardından Genel ve Katma Bütçeli İdarelerde tahakkuk esasına dayanan bir muhasebe sisteminin kurulması amacıyla 19.11.2003 tarihinde Devlet Muhasebesi Genel Yönetmeliği ve 20/02/2004 tarihli ve 25379 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulmuş olan, “Genel Bütçeye Dahil Daireler ve Katma Bütçeli İdareler Muhasebe Yönetmeliği” yayımlanmıştır.
Kamu muhasebesi ile ilgili çalışmalara ara verilmeden devam edilerek genel yönetim kapsamına dâhil birimler için muhasebe ve raporlama standartlarını ve çerçeve hesap planını kapsayan “Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği” ise 8 Haziran 2005 tarihinde 2005/25839 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yayımlanmıştır. Genel yönetim kapsamındaki birimlerce Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine bağlı onlarca detay muhasebe düzenlemesi yayınlanmıştır. Bu çerçevede, mahalli idarelerin muhasebesini düzenleyen “Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” 10 Mart 2006 tarih ve 26104 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Son olarak merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri muhasebesinin de yeniden düzenlenmesi gereği ortaya çıkmış ve gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda, “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği” 30 Aralık 2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak, 01.01.2007 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Bunun yanı sıra Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından, “Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller”, “Avrupa Birliği ve Uluslararası Kuruluşların Kaynaklarından Kamu İdarelerine Proje Karşılığı Aktarılan Hibe Tutarlarının Harcanması ve Muhasebeleştirilmesine İlişkin Esas ve Usuller” ve “”Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” yayımlanarak kamu muhasebesindeki büyük dönüşüme devam edilmiştir.
Bu kitapla amacımız, kamu muhasebesi alanında yaşanan bu dönüşüme, konunun çok önemli bir yönünü oluşturan dönem sonu uygulamaları yönünden, daha önce yaptığımız gibi destek olmaya çalışmak ve dönem sonu muhasebe uygulamalarının ve envanter kayıtlarının ayrıntılarını uygulayıcılara göstermektir. Bilindiği üzere, Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu Kurum ve Kuruluşlarında dönem sonu uygulamaları, sağlıklı bir muhasebe ve doğru mali raporlama açısından hayati bir öneme haizdir. Bu alanda yayınlanmış ilk eser olma özelliğini gösteren elinizdeki çalışma, vatani görevimi tamamlamamın ardından uygulayıcılara zamanında bilgi verebilmek amacıyla on gün gibi kısa bir sürede kaleme alındı. Kitabın birbirinden bağımsız oniki bölümden oluşmuş olması, bu alanda yapılan düzenlemelerin gerek sayıca çokluğu ve dağınıklığı gerekse çok sık değişime tabi tutulması ve envanter kayıtlarının çeşitliliği nedenleriyle dönem sonu muhasebe uygulamaları ile ilgili bir çalışma yapılması zorlaşmakta ve doğal olarak yapılan çalışmalarda birtakım eksiklikler olabilmektedir. İnsanları geçen yıllar, kitapları da yeni baskıları olgunlaştırır. Bu açıdan bir ilk olan bu çalışmadaki olası eksiklikler için okurların mesleki hoşgörüsüne sığınıyorum.
Bu çalışmayı kaleme alırken, daha önce birlikte çalıştığımız arkadaşlarımla kaleme aldığımız, çalışmaların önemini ve katkısını yadsıyamam. Bu açıdan, Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı sn. Eyüp KIZILKAYA’ya, Muhasebat Genel Müdürlüğü Daire Başkanları sn. Baki KERİMOĞLU, Hacı Bayram ÇOLAK ve Haydar KULAKSIZ’a ve Muhasebat Kontrolörleri Mesut HASTÜRK ve Hamdi GÜLŞEN’e teşekkürlerimi sunuyorum.
Bu kitap, özde Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin envanter kayıtlarını ve dönem sonu muhasebe uygulamalarını kapsamaktadır. Kitabın hemen başlangıcında, bu kitabın idare ve konu açısından kapsamı verilmiştir. Ardından birinci bölümde, dönem sonu işlemleri öncesinde yapılacak işlemler anlatılmıştır. İkinci bölümde, yıl sonu sayımları ve yapılması zorunlu olan envanter işlemleri detaylı olarak anlatılmıştır. Üçüncü bölüm tüm hesaplara ilişkin muhasebe içi envanter kayıtlarının anlatıldığı bölümdür. Dördüncü bölümde dönem sonu işlemleri, beşinci bölümde dönem başı işlemleri olabildiğince detaylı olarak anlatılmaya çalışılmıştır. Altıncı bölüm mali raporlamaya ayrılmıştır. Ardından gelen bölümlerde, taşınır işlemleri, yönetim dönemi hesabı ve dönem sonu işlemlerini kavrayan bir monografiye yer verilmiştir. Son üç bölümde ise uygulayıcılara devlet muhasebesi teorisini anlatmayı amaçlayan bir okuma parçası, konuların anlaşılmasını pekiştirmeyi amaçlayan bir deneme sınavı ve ticari işletmelerde dönem sonu işlemlerini özet olarak açıklamaya çalışan bir çalışma yer almaktadır.
Kitabın yazılma sürecinde, desteğini hiç esirgemeyen başta Mitaged Genel Başkanı sn. Müfit ŞEKERCİ ve Genel Başkan Yardımcısı sn. Erdal KARABAŞ olmak üzere tüm Mitaged çalışanlarına ve artık kitap basımı konusunda iyi bir ikili olduğumuz sn. Naki GÖKÇE’ye şükranlarımı sunuyorum.
Son olarak beni yetiştiren annem ve babam ile en zor günlerimde hep yanımda olan ve benden desteğini hiç esirgemeyen eşim Selma KARAARSLAN’a da teşekkürlerimi sunuyorum.
Sonsuz şükür ve övgü, Alemlerin Rabbi’ne özgüdür.
Kusurlar bizden, güzellikler O’ndandır.
Erkan KARAARSLAN
20.10.2007
Bu yazı 1580 kez okunmuştur
| 
